Fyrets historie


Borgund kommune fikk i 1852 tillatelse til å etablere ein privat lykt på Alnestangen. Fyrlykten skulle ha svakt lys for ikkje å kunne bli forvekslet med Runde fyr. Til drift og vedlikehold skulle alle som deltok i fisket, betale 4 
skilling årlig.

Det blei oppført ein liten fyrstue ute på tangen, og lykten med tri talglys som lyskilde blei tent den 10. februar 1853. Brennetiden skulle vere frå 15. januar til 31. mars. Det stemmer ikkje overens med fyrlisten for 1854, kor det står "Frå 
25de Januar til 12te Marts tændes Fyret ½ time efter Solens Nedgang og brænder til dens Opgang". Fyret karakteriseres som lite og ubetydelig.

Betingelsen med innbetaling frå fiskerne blei ikkje etterlevd, og i 1859 anmodet Borgund kommune Staten om å overta lykten. "...då den ikkje uten uforholdsmessig opofrelse" så seg i stand til å vedlikeholde fyret. Då fiskerne i de tilgrensende prestegjeld som hadde nytte av fyret, var uvillige å bidra, måtte fyret formentlig slokkes. Som grunn for at Staten burde overta fyret blei det vidare hevdet at den no hadde sørget for belysning for vårsildfiskere og lofotfiskere, mens intet var gjort for torskefisket på Sunnmøre.

Fyrdirektøren fant at Staten ikkje burde overta fyret, fordi det ikkje hadde noen interesse for skipsfarten, og fordi fiskerne neppe kunne ha større behov for det sida dei nektet å betale dei 4 skilling pr. mann. Fyret blei så nedlagt i 1861.

Etter gjentatte henvendelser foreslo fyrdirektøren at det blei bevilget 250 spd. på budsjettet i terminen 1869-72 til ein fyrlykt som kunne heises opp i ein mast ute på Alnestangen. Lykten var på plass i 1869, men då det hadde vist seg vanskelig å få nokre til å passe lykten, blei det foreslått å plassere den i ein fyrstue. Den - ein trebygning på 6 x 5 alen, blei bygd tri år senere.

Brennetiden blei i 1874 utvidet til 1. august - 15. mai. Med 9 ½ måneders brennetid blei det enda vanskeligere å få tilsynsmann. Det blei derfor nødvendig å tilsetje ein fast fyrvokter og å føre opp eit våningshus til han. I 1876 blei det gitt bevilgning til ein fyrvokterbolig som blei bygd samme år.

I 1891-92 blei det gitt ein større bevilgning til forbedring av fyrstasjonen. Eit tårn med lykt blei plassert på den eksisterende fyrbygningen. Fyrbygningen blei flyttet til ein høyere plass på øya, og tårnet blei forhøyet slik at fyrlyset fikk ein høyde over høyvann på 24,7 m. Uthuset blei forlenget.

Et 4. ordens fyrapparat blei installert i 1905, og i 1928 blei det lagt inn elektrisk strøm til fyret frå det kommunale kraftverket. Som reservefyrlys var det montert eit acetylen gassapparat.

Det var stadig klager over at lyshøyden var for liten, og i 1937 blei det bevilget midler til eit nytt 18 m høyt vinkeljerntårn med ytre kledning.

Alnes blei automatisert og avfolket i 1982, og gassapparatet som hadde stått som reserve, blei byttet ut med eit dieselaggregat
(kilde; Norges fyr, Bjørkhaug/Poulsson. Grøndahl Forlag).